Instrumenty ekonomicznego oddziaływania NBP na banki komercyjne

 
1. Refinansowanie banków

Refinansowanie banków operacyjnych polega na udzielaniu przez NBP następujących kredytów:

  1. refinansowego;
  2. redyskontowego;
  3. lombardowego.

Charakterystyka kredytu refinansowego:

  1. jest udzielany bankom posiadającym zdolność kredytową oraz tym, w których został ustanowiony zarząd komisaryczny;
  2. jest udzielany na podstawie umowy określającej:
    • wysokość kredytu;
    • oprocentowanie i prowizję;
    • termin spłaty;
    • prawne zabezpieczenie spłaty kredytu.

Charakterystyka kredytu redyskontowego:

  1. polega na wykupie weksli zdyskontowanych przez banki operacyjne;
  2. zdyskontowane weksle muszą spełniać wszystkie wymogi prawa wekslowego;
  3. decyzję o przyjęciu weksli do redyskonta podejmuje dyrektor oddziału NBP lub osoba do tego upoważniona.

Charakterystyka kredytu lombardowego:

  1. jest udzielany pod zastaw papierów wartościowych, emitowanych przez:
    • skarb państwa;
    • NBP;
    • banki o wysokich kapitałach własnych.
  2. wysokość kapitału jest niższa niż wartość nominalna papierów wartościowych będących przedmiotem zastawu i waha się w granicach 75% do 90% tej wartości;
  3. kredyt jest udzielany na okres do 12 m-cy.
2. Operacje rynku otwartego

Operacje otwartego rynku polegają na zakupie i sprzedaży papierów wartościowych dopuszczonych przez NBP do tych operacji.

Podstawowymi instrumentami rynku otwartego są:

  1. bony pieniężne NBP;
  2. bony skarbowe.

Charakterystyka bonów pieniężnych:

  1. są to krótkoterminowe papiery wartościowe z terminem wykupu 28, 91,128 dni;
  2. są oferowane krajowym osobom fizycznym i prawnym;
  3. są sprzedawane na przetargach w centrali NBP;
  4. są oferowane w 3 nominałach 10.000, 100.000, 1.000.000 zł.

Charakterystyka bonów skarbowych:

  1. są instrumentami zaciągania krótkoterminowych pożyczek na rynku pieniężnym na finansowanie deficytu budżetowego przez Ministerstwo Finansów;
  2. są emitowane na: 4, 8, 26, 52 tygodnie;
  3. nabywcami mogą być krajowe osoby fizyczne i prawne;
  4. są emitowane w trzech nominałach: 10.000, 100.000, 1.000.000 zł.
3. Rezerwy obowiązkowe

NBP gromadzi rezerwy obowiązkowe banków komercyjnych w celu:

  1. oddziaływania na wielkość podaży pieniądza odpowiednio do zmian w gospodarce;
  2. tworzenia rezerwy płynności banków operacyjnych;
  3. przejęcia części zysków banków operacyjnych.

Rezerwy obowiązkowe są odprowadzane na r-k w NBP.

Przykładowe stopy rezerw obowiązkowych:

  1. 17% dla depozytów płatnych na każde żądanie i z terminem krótszym niż 3 m-ce;
  2. 9% dla depozytów 3 miesięcznych i dłuższych;
  3. 2% dla depozytów walutowych.
4. Środki kontroli kredytów
  1. stopa procentowa;
  2. zalecenia dot. procedury kredytowej np. zakresu dokumentacji kredytowej, oceny zdolności kredytowej;
  3. pułapy (limity) kredytowe.
 

copyright © econom.edu.pl