strona główna : opracowania : Integracja europejska

Struktura instytucjonalna Unii Europejskiej

123
 

1. Podstawowe instytucje Unii Europejskiej i ich zadania

Rada Europejska - pozastatutowy organ Wspólnot Europejskich; w jej skład wchodzą: głowy państwa lub szefowie rządów państw członkowskich oraz przewodniczący Komisji (w towarzystwie ministrów spraw zagranicznych i jednego z członków Komisji; obecnie odgrywa ona rolę inspiratora politycznego (jej spotkania dotyczą okreœlania kierunków rozwoju integracji, okreœlania wiodących kierunków polityki UE i stanowiska wobec krajów trzecich); Rada Europejska została uznana za organ Wspólnot Europejskich na mocy Jednolitego Aktu Europejskiego (1986), a traktat z Maastricht nadał jej funkcje w dziedzinie polityki zagranicznej UE, polityki bezpieczeństwa i tworzenia unii ekonomicznej i walutowej

Statutowe instytucje Wspólnot Europejskich:
  1. Rada Unii Europejskiej
  2. Komisja Europejska
  3. Parlament Europejski
  4. Trybunał Sprawiedliwoœci
  5. Trybunał Rewidentów Księgowych
Rada Unii Europejskiej (Bruksela):
  1. zajmuje naczelne miesjce w strukturze instytucjonalnej Wspólnot Europejskich; ma charakter międzyrządowy (jest reprezentacją rządów krajów członkowskich: każdy ma jednego przedstawiciela i każdy przewodniczy przez 6 miesięcy) i jest głównym organem decyzyjnym Wspólnot;
  2. uchwały podejmowane są na zasadzie jednomyœlnoœci, zwykłej większoœci i większoœci kwalifikowanej; obecna liczba głosów wynosi 87 (Francja, RFN, Wielka Brytania i Włochy mają po 10); większoœć kwalifikowana wynosi 62 głosy (pochodzące co najmniej od 10 państw, jeœli decyzja podejmowana jest bez wniosku Komisji)
  3. kompetencje:
    • koordynacja polityki ekonomicznej państw członkowskich,
    • decyzje dotyczące polityki Wspólnot (razem z Parlamentem Europejskim),
    • uchwalanie budżetu (wraz z Parlamentem Europejskim),
    • prowadzenie wspólnej polityki zagranicznej,
    • organizowanie współpracy w zakresie wymiaru sprawiedliwoœci i spraw wewnętrznych.
  4. za przygotowanie prac Rady odpowiada Komitet Stałych Przedstawicieli (ambasadorzy państw członkowskich akredytowani przy Wspólnotach)
Komisja Europejska (Bruksela):
  1. organ o charakterze ponadnarodowym reprezentujący interes UE (członkowie Komisji mają prowadzić działalnoœć na zasadzie niezależnoœci od rządów krajów członkowskich)
  2. w jej skład wchodzi przewodniczący, 2 wiceprzewodniczących i 20 komisarzy (po 2 z Francji, Hiszpanii, RFN, Wielkiej Brytanii i Włoch; po 1 z reszty państw); kadencja wynosi 5 lat; skład osobowy musi zaakceptować Parlament Europejski, który może go również w całoœci odwołać
  3. zakres obowiązków:
    • inicjuje i przygotowuje projekty aktów prawnych i decyzji dotyczących Wspólnot
    • kontroluje wykonanie postanowień traktatowych na wszystkich szczeblach: Wspólnoty i państwa członkowskie
    • zarządza funduszami Wspólnot
    • reprezentuje Wspólnoty na zewnątrz
  4. funkcje sprawowane są przy pomocy personelu administracyjnego (20000 osób) skupionego w 24 Dyrekcjach Generalnych
Parlament Europejski (Strasburg):
  1. członkowie parlamentu są wybierani w wyborach powszechnych i bezpoœrednich (pierwsze: 7-10.06.1979); obecnie jest ich 626 (99 z Niemiec, po 87 z Francji, Wielkiej Brytanii i Włoch); skupieni są w ugrupowaniach i komisjach parlamentarnych
  2. kompetencje (rozszerzone przez Jednolity Akt Europejski i traktat z Maastricht):
    • kontrola polityczna działalnoœci Komisji i Rady,
    • uczestnictwo w przygotowaniu i uchwaleniu budżetu (decyduje o wydatkach nieobligatoryjnych)
    • uczestnictwo w procesie decyzyjnym Komisji i Rady,
    • ratyfikacja układów o stowarzyszeniu z krajami trzecimi,
    • ratyfikacja decyzji o przyjęciu do Wspólnot nowych członków (traktaty akcesyjne)
  3. sesje odbywają się raz w miesiącu i trwają tydzień; mają charakter publiczny
  4. za działalnoœć Parlamentu odpowiada Biuro (prezydent i 14 wiceprezydentów wybierani na 2,5 roku)
Trybunał Sprawiedliwoœci (Luksemburg):
  1. składa się z 15 sędziów z Prezydentem Trybunału na czele zgrupowanych w 6 izbach; powoływani są oni na 6 lat przez kraje członkowskie na zasadzie pełnej zgodnoœci; powołuje się również 6 obrońców generalnych
  2. jest to międzynarodowy sąd administracyjny i apelacyjny; rozstrzyga spory:
    • dotyczące nieprzestrzegania przez kraje członkowskie postanowień zawartych w traktatach (na wniosek Komisji)
    • dotyczące działalnoœci Wspólnoty (na wniosek krajów członkowskich)
    • dotyczące zaniechania działań przez Komisję lub Radę
    • dotyczące interpretacji prawa (wykładnia, stwierdzenia prawomocnoœci legislacji)
    • dotyczące rekompensaty dla krajów członkowskich za szkody poniesione w wyniku działania instytucji UE i ich personelu
  3. jednostką wspomagającą jest Trybunał Pierwszej Instancji (15 sędziów), którego zadaniem jest rozstrzyganie spraw dotyczących:
    • skarg osób prawnych lub fizycznych przeciw instytucjom UE dotyczących wolnej konkurencji
    • skarg osób prawnych przeciw Komisji z tytułu jej działalnoœci
    • sporów pomiędzy Wspólnotami a ich osobami oficjalnymi i personelem
Trybunał Rewidentów Księgowych (Luksemburg):
  1. składa się z 15 członków mianowanych na 6 lat przez Radę w porozumieniu z Parlamentem
  2. sprawuje kontrolę księgową nad dochodami i wydatkami Wspólnot (pod koniec każdego roku finansowego sporządza raport zawierający opinię o wydatkach UE i zalecenia dotyczące przyszłego okresu)
2. Organy o charakterze doradczym i konsultacyjnym
Komitet Społeczno-Ekonomiczny (Bruksela):
  • ma charakter doradczy i składa się z 222 reprezentantów różnych grup społecznych wybieranych przez Radę UE na okres 4 lat
  • przedstawia opinie na wniosek Rady, Komisji lub z własnej inicjatywy
Komitet Regionów (Bruksela):
  • jest ciałem doradczym Rady UE w sprawach związanych z polityką regionalną i rozwojem regionalnym
  • w jego skład wchodzi 222 członków reprezentujących władze regionalne i lokalne i spoœród nich wybieranych na okres 4 lat
Komitet Ekonomiczno-Finansowy:
  • wspomaga Radę i Komisję w zakresie opiniowania i doradzania w sprawach unii walutowej i gospodarczej

3. Europejski Bank Inwestycyjny, cele i zasady działania

Europejski Bank Inwestycyjny (Luksemburg):
  1. instytucja publiczna, będąca własnoœcią krajów członkowskich UE; ma osobowoœć prawną i jest niezależny od innych instytucji (jego œrodki nie wchodzą do budżetu UE)
  2. celem działalnoœci jest udzielanie długoterminowych pożyczek (także dla krajów spoza UE) na projekty dotyczące:
    • rozwoju regionów problemowych
    • rozwoju infrastruktury
    • wzrostu konkurencyjnoœci Wspólnot i integracji krajów członkowskich
    • ochrony œrodowiska i podwyższenia jakoœci życia
    • wspierania małych i œrednich przedsiębiorstw
    • rozwoju własnych Ÿródeł energii i lepszego ich wykorzystania w krajach członkowskich w celu uniezależnienia się od importu
  3. działa jako instytucja "non profit", a jego fundusze pochodzą z pożyczek zaciąganych na międzynarodowych rynkach kapitałowych (inwestorzy płacą odsetki tylko o 0,15% wyższe od kosztów pożyczki)
do góry ^
drukuj #
123
 

copyright © econom.edu.pl