Proces podejmowania decyzji w Unii Europejskiej

 
1. Źródła prawa Unii Europejskiej
System prawny UE obejmuje:
  1. źródła prawa pierwotnego: traktaty założycielskie, Jednolity Akt Europejski, traktaty z Maastricht i Amsterdamu
  2. źródła prawa wtórnego (uregulowania instytucji UE wydane w oparciu o źródła prawa pierwotnego):
    • rozporządzenia: mają charakter wspólnotowy i nie trzeba ich przekształcać w prawo krajowe (mają bezpośrednią moc obowiązującą)
    • dyrektywy: adresowane do konkretnych państw członkowskich nakładają na nie obowiązek podjęcia działań w celu osiągnięcia wskazanego celu (adresat ma swobodę doboru środków i sposobu realizacji)
    • decyzje: mają charakter wiążący tylko dla wyraźnie określonych adresatów
  3. porozumienia międzynarodowe
  4. porozumienia członkowskie
  5. prawo niepisane, podstawowe zasady
  6. orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości (także I Instancji)

Jeśli istnieje konflikt między prawem wspólnotowym i normami prawnymi poszczególnych krajów, prawo wspólnotowe ma nadrzędność w stosunku do prawa krajów członkowskich.

2. Procedura podejmowania decyzji w Unii Europejskiej
Procedura konsultacji:
  1. Projekt przygotowuje jednostka administracyjna Komisji zajmująca się daną dziedziną (nadzór sprawuje komisarz, który jest osobiście odpowiedzialny za treść, formę i terminowość)
  2. Komisja przyjmuje projekt zwykłą większością głosów
  3. Projekt zostaje przesłany do Rady, która może zasięgnąć opinii Parlamentu i Komitetów
  4. Akt prawny zostaje przyjęty przez Radę UE i opublikowany w 11 oficjalnych językach

Procedura współpracy (traktat amsterdamski ograniczył ją tylko do spraw związanych z unią walutową):

  1. Komisja przygotowuje projekt i przesyła go do Parlamentu
  2. Parlament opiniuje projekt i przesyła do Rady
  3. Projekt zatwierdzony przez Radę wraca do Parlamentu na drugie czytanie:
    1. akceptacja stanowiska Rady lub brak działania → Rada przyjmuje akt większością kwalifikowaną
    2. propozycja wprowadzenia poprawek → projekt wraca do Komisji, która go poprawia lub nie i przekazuje Radzie
    3. odrzucenie stanowiska Rady → Rada może przyjąć akt tylko na zasadzie jednomyślności

Procedura współdecydowania (dotyczy takich spraw jak: przepływ siły roboczej, jednolity rynek europejski, ochrona konsumenta, edukacja):

  1. Pierwsze trzy etapy tak jak w procedurze współpracy
  2. Gdy Rada odrzuca poprawki Parlamentu lub Parlament odrzuca stanowisko Rady następuje zwołanie Komitetu Pojednawczego (Rada + reprezentanci Parlamentu):
    1. porozumienie → Rada i Parlament przyjmują akt prawny jednomyślnie lub na zasadzie większości kwalifikowanej
    2. brak porozumienia → Parlament może odrzucić akt na zasadzie absolutnej większości

Procedura zatwierdzania (zgody) umożliwia podjęcie przez Parlament decyzji dotyczących ratyfikacji traktatów akcesyjnych, układów stowarzyszeniowych, organizacji i celów funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności oraz Europejskiego Banku Centralnego.

3. Zasada subsydiarności

Zasada subsydiarności mówi o tym, że do kompetencji instytucji ponadnarodowych przekazywane mogą być tylko te sprawy, których nie można uregulować skuteczniej (z uwagi na skalę lub skutek) na niższych szczeblach (władza krajowa, regionalna, lokalna).

 

copyright © econom.edu.pl