Mierniki makroekonomiczne
Produkt krajowy brutto (pol. PKB, ang. GDP) to miara produkcji wytworzonej przez czynniki wytwórcze, zlokalizowane na terytorium danego kraju bez wzglÄ™du na to, kto jest ich wÅ‚aÅ›cicielem.
PKB w cenach rynkowych to miara produkcji rynkowej łącznie z podatkami pośrednimi na dobra i usługi.
PKB w cenach czynników wytwórczych to miara produkcji rynkowej z pominiÄ™ciem podatków poÅ›rednich.
Dochody netto z tytuÅ‚u wÅ‚asnoÅ›ci lub pracy za granicÄ… to różnica pomiÄ™dzy dochodami obywateli danego kraju uzyskanymi za granicÄ… a odpÅ‚ywem dochodów z wÅ‚asnoÅ›ci lub pracy należnych cudzoziemcom.
Produkt narodowy brutto (pol. PNB, ang. GNP) to pieniężny wskaźnik bieżącej wartoÅ›ci rynkowej wszystkich dóbr i usÅ‚ug finalnych (nabywanych przez ostatecznych użytkowników), wytworzonych w gospodarce w danym okresie (równe sumie wartoÅ›ci dodanych i sumie dochodów czynników produkcji); suma PKB i dochodów netto z pracy lub wÅ‚asnoÅ›ci za granicÄ… (miara caÅ‚kowitych dochodów osiÄ…ganych przez obywateli danego kraju - bez wzglÄ™du na miejsce Å›wiadczenia usÅ‚ug).
PNB per capita to produkt narodowy brutto na jednego mieszkaÅ„ca w USD (przeliczany wg oficjalnego kursu lub wg porównania siÅ‚y nabywczej obu walut).
Produkt narodowy netto (pol. PNN, ang. NNP) to produkt narodowy brutto pomniejszony o odpisy amortyzacyjne majątku trwałego przedsiębiorstw.
Dochód narodowy (pol. DN, ang. NI) to caÅ‚ość dochodów wypÅ‚acanych wÅ‚aÅ›cicielom wykorzystywanych czynników produkcji (procenty - kapitaÅ‚, renty - ziemia i pÅ‚ace - praca) równa caÅ‚kowitym kosztom produkcji dóbr i usÅ‚ug zawartych w PNN.
Dochody osobiste (pol. DO, ang. PI) to ta część dochodu narodowego, która jest wypÅ‚acana poszczególnym jednostkom (osobom fizycznym).
Dochody osobiste do dyspozycji (pol. DOD, ang. DPI) to dochody osobiste pomniejszone o kwotÄ™ podatków osobistych i opÅ‚at niepodatkowych.
a) wydatkowa - sumowanie wydatków ponoszonych przez gospodarstwa domowe, przedsiÄ™biorstwa prywatne, przedsiÄ™biorstwa publiczne, agendy rzÄ…du i agendy wÅ‚adzy regionalnej oraz sektor miÄ™dzynarodowy (eksport netto;
b) dochodowo-zasobowa - sumowanie pÅ‚atnoÅ›ci dochodowych wypÅ‚acanych wÅ‚aÅ›cicielom wykorzystywanych czynników produkcji (wynagrodzenia pracowników, dochody wÅ‚aÅ›cicieli przedsiÄ™biorstw, dochody z rent, zyski przedsiÄ™biorstw) wraz z poÅ›rednimi podatkami od przedsiÄ™biorstw i amortyzacjÄ….
Rodzaje PNB:
a) nominalny - liczony w cenach bieżących;
b) realny - liczony w cenach stałych (uzyskany przez zastosowanie deflatora, wyrażającego wpływ inflacji: PNB nominalny podzielony przez deflator).
Wady PNB:
- nie ujmuje produkcji nie przeznaczonej na rynek;
- nie ujmuje szarej i czarnej działalności gospodarczej;
- nie ujmuje czasu wolnego jako dobra;
- nie obejmuje renty konsumenta z posiadanych dóbr trwaÅ‚ych;
- obejmuje produkcjÄ™ tzw. antydóbr: zanieczyszczeÅ„ Å›rodowiska, broni, tytoniu itp.




