Istota, rodzaje i źródła przywództwa
PRZYWÓDZTWO jest oddziaływaniem na zachowania innych; to rodzaj społecznego wpływu, który pojawia się wówczas, gdy jedna osoba (przywódca) jest zdolna do powodowania pożądanego przez siebie zachowania kogoś innego, ulegającego jej z powodu więzi, jaka ich łączy (z powodu stosunku społecznego, jaki pomiędzy nimi zachodzi); wiąże się z pewnymi szczególnymi cechami i zachowaniami osoby, której inni są skłonni zaufać i podporządkować się (mówimy wtedy, że ta jednostka ma w grupie autorytet, władzę, którą inni dobrowolnie akceptują).
Przyczyny wzrostu znaczenia przywództwa w organizacjach gospodarczych:
- od przywódców zależy poziom życia i gospodarki;
- nasilenie się konkurencji (należy umieć przewodzić);
- globalizacja współczesnej gospodarki (dużymi organizacjami najlepiej kierują ludzie o cechach przywódczych);
- kieruje się ludźmi wykształconymi (nieskuteczne byłoby oddziaływanie takie, jak 20 lat temu);
- firmy znajdują się w burzliwym otoczeniu (muszą być plastyczne, zmieniać się, a najskuteczniej zmiany przeprowadzają przywódcy);
- w Polsce przeżywamy okres transformacji (-> zmiany).
- strategiczne - polega na umiejętności radzenia sobie sytuacjach trudnych do przewidzenia i w czasie ważnych zmian w otoczeniu; polega na ciągłym dostosowywaniu, reorientacji i usprawnianiu organizacji; jego istotą jest wprowadzanie zmian; zaczyna się od wyznaczenia kierunku działania, opracowaniu wizji przyszłości i ustalenia strategii; �przywództwo na ciężkie czasy�;
- kierownicze - jego istotą jest określanie wytycznych do pracy, którą należy wykonać, skłanianie ludzi do pracy, ich inspiracja, dostarczanie energii niezbędnej, aby osiągnąć wyznaczone cele; ten typ występuje częściej i obejmuje ludzi kierujących jedynie określonymi działaniami.
Władza i wpływ w organizacjach wiążą się z autorytetem formalnym (posiadanie prawa do wywierania wpływu) oraz autorytetem nieformalnym (władza sprawowana ze względu na przyzwolenie jednostek). Co za tym idzie różnice w sposobach sprawowania władzy tkwią w jej źródłach (np. przywódcy - częściej sięgają po źródło władzy nieformalnej; manager - częściej korzysta ze źródeł władzy formalnej.
- władza nagradzana - jej istota to nagradzanie osób za wykonanie zadania;
- władza wymuszana - jej istota to kary;
- władza z mocy prawa - władza formalna;
- władza ekspercka - podwładni są przekonani o kompetencjach i wiedzy w danej sprawie swego przywódcy;
- władza odniesienia - pojawia się wówczas, gdy osoby podwładne wykazują chęć do naśladowania lub upodobnienia się do sprawującego władzę;
- uczucia - nieformalne; siła wpływu zależy również od emocji i uczuć;
- osobowość - wpływy zależy od osobistych cech sprawującego władzę;
- charyzma - sprawujący władzę jest postrzegany jako człowiek o wyjątkowych cechach; podporządkowanie się mu wynika z wiary w jego możliwości rozwiązania pewnych spraw (źródłem charyzmy jest skuteczność w ich rozwiązywaniu).




