Istota, rodzaje i źródła przywództwa

 

PRZYWÓDZTWO jest oddziaływaniem na zachowania innych; to rodzaj społecznego wpływu, który pojawia się wówczas, gdy jedna osoba (przywódca) jest zdolna do powodowania pożądanego przez siebie zachowania kogoś innego, ulegającego jej z powodu więzi, jaka ich łączy (z powodu stosunku społecznego, jaki pomiędzy nimi zachodzi); wiąże się z pewnymi szczególnymi cechami i zachowaniami osoby, której inni są skłonni zaufać i podporządkować się (mówimy wtedy, że ta jednostka ma w grupie autorytet, władzę, którą inni dobrowolnie akceptują).

Przyczyny wzrostu znaczenia przywództwa w organizacjach gospodarczych:

  • od przywódców zależy poziom życia i gospodarki;
  • nasilenie się konkurencji (należy umieć przewodzić);
  • globalizacja współczesnej gospodarki (dużymi organizacjami najlepiej kierują ludzie o cechach przywódczych);
  • kieruje się ludźmi wykształconymi (nieskuteczne byłoby oddziaływanie takie, jak 20 lat temu);
  • firmy znajdują się w burzliwym otoczeniu (muszą być plastyczne, zmieniać się, a najskuteczniej zmiany przeprowadzają przywódcy);
  • w Polsce przeżywamy okres transformacji (-> zmiany).
Rodzaje przywództwa:
  1. strategiczne - polega na umiejętności radzenia sobie sytuacjach trudnych do przewidzenia i w czasie ważnych zmian w otoczeniu; polega na ciągłym dostosowywaniu, reorientacji i usprawnianiu organizacji; jego istotą jest wprowadzanie zmian; zaczyna się od wyznaczenia kierunku działania, opracowaniu wizji przyszłości i ustalenia strategii; �przywództwo na ciężkie czasy�;
  2. kierownicze - jego istotą jest określanie wytycznych do pracy, którą należy wykonać, skłanianie ludzi do pracy, ich inspiracja, dostarczanie energii niezbędnej, aby osiągnąć wyznaczone cele; ten typ występuje częściej i obejmuje ludzi kierujących jedynie określonymi działaniami.

Władza i wpływ w organizacjach wiążą się z autorytetem formalnym (posiadanie prawa do wywierania wpływu) oraz autorytetem nieformalnym (władza sprawowana ze względu na przyzwolenie jednostek). Co za tym idzie różnice w sposobach sprawowania władzy tkwią w jej źródłach (np. przywódcy - częściej sięgają po źródło władzy nieformalnej; manager - częściej korzysta ze źródeł władzy formalnej.

Źródła władzy, autorytetu i przywództwa:
  1. władza nagradzana - jej istota to nagradzanie osób za wykonanie zadania;
  2. władza wymuszana - jej istota to kary;
  3. władza z mocy prawa - władza formalna;
  4. władza ekspercka - podwładni są przekonani o kompetencjach i wiedzy w danej sprawie swego przywódcy;
  5. władza odniesienia - pojawia się wówczas, gdy osoby podwładne wykazują chęć do naśladowania lub upodobnienia się do sprawującego władzę;
  6. uczucia - nieformalne; siła wpływu zależy również od emocji i uczuć;
  7. osobowość - wpływy zależy od osobistych cech sprawującego władzę;
  8. charyzma - sprawujący władzę jest postrzegany jako człowiek o wyjątkowych cechach; podporządkowanie się mu wynika z wiary w jego możliwości rozwiązania pewnych spraw (źródłem charyzmy jest skuteczność w ich rozwiązywaniu).
 

copyright © econom.edu.pl